دسترسی به اینترنت بینالمللی برقرار شد؛ فیلترشکنها را روشن کنید!
پس از حدود ۲۰ روز قظعی، دسترسی به اینترنت بینالمللی دوباره برقرار شد؛ خبری که در ظاهر باید نشانه بازگشت به وضعیت عادی باشد، اما در عمل با یک تناقض آشنا همراه است: اینترنتی که «آزاد» نامیده میشود، همچنان بدون فیلترشکن عملاً کارایی ندارد. وزیر ارتباطات، صراحتاً از خسارت روزانه حدود ۵۰۰ میلیارد تومان به هسته اقتصاد دیجیتال و نزدیک به ۵ هزار میلیارد تومان به اقتصاد کلان سخن گفته؛ ارقامی که نشان میدهد تصمیمهای مقطعی چگونه میتوانند ستونهای معیشت میلیونها نفر را بلرزانند. برآورد تأثیر مستقیم و غیرمستقیم این وضعیت بر زندگی و اشتغال حدود ۱۰ میلیون نفر، بهخوبی نشان میدهد که اینترنت دیگر یک «امکان جانبی» نیست، بلکه زیرساخت حیاتی اقتصاد و زندگی روزمره است.
نامه ۲۷ بهمنماه دفتر رئیسجمهوری به وزیر ارتباطات، با تأکید بر لزوم بازگرداندن اینترنت به شرایط عادی و فراهمسازی دسترسی مردم به اینترنت آزاد، عملاً مهر تأییدی بود بر این واقعیت که تداوم محدودیتها از آستانه تابآوری کسبوکارهای دیجیتال عبور کرده است؛ آستانهای که خود وزارت ارتباطات آن را حدود ۲۰ روز اعلام کرده بود. وعده جبران خسارات و بازگرداندن حق مردمی که برای خدماتی پول پرداخت کرده اما امکان استفاده از آن را نداشتهاند، اگرچه ضروری است، اما نمیتواند جایگزین یک سیاست پایدار و شفاف در حوزه دسترسی آزاد به اینترنت شود.
در چنین شرایطی، شاید صادقانهترین جمعبندی این باشد که حالا که «دسترسی» برقرار شده، وقت آن رسیده واقعیت را بپذیریم: اینترنت آزاد در ایران، همچنان با فیلترشکن معنا پیدا میکند. روشن کردن فیلترشکنها، بیش از آنکه نشانه عادیسازی باشد، یادآور شکافی است میان آنچه در خبرها «دسترسی آزاد» نامیده میشود و آنچه کاربران در عمل تجربه میکنند؛ شکافی که تا پر نشود، هر بار استفاده از لفظ اینترنت آزاد، بیش از آنکه خبر خوش باشد، به طنزی تلخ شبیه خواهد بود.
