هشتاد و چهارمین جلسه کمیسیون توسعه بنیاد امید ایرانیان با محوریت درس‌های جنگ ۱۲ روزه برگزار شد/ا رائه راهکارهای پایدارسازی سیستم‌های اقتصاد ملی در دوران جنگ و پسا جنگ

در ابتدای این جلسه، عابد مشایخ، دبیر کمیسیون توسعه بازرگانی بنیاد امید ایرانیان، ضمن تشریح دستور جلسه و محورهای تحلیل و آسیب‌شناسی گفت: رویداد تلخ جنگ ۱۲ روزه نشان داد کشور متأسفانه با حفره‌های امنیتی متعددی مواجه است و سطح نفوذ بالاست، لذا هر چه سریع‌تر باید با افزایش سطح تکنولوژیک در سیستم امنیتی و نظامی بازدارندگی را تقویت و با روش‌های هوشمندانه دیپلماتیک، راه تجاوز نظامی و جنگ مجدد را مسدود نماید.

وی افزود: متأسفانه در جنگ ۱۲ روزه سیستم‌های حمل‌ونقل و ترانزیت و نیز خدمات رسانی به مسافرین با صف‌های جدی مواجه بودند. شبکه توزیع و سیستم‌های اقتصادی، دچار معضلات عدیده‌ای شدند که باید ستاد مدیریت بحران و دولت برای ارتقای سطح مدیریت شبکه توزیع و حمل‌ونقل اقدام نمایند. در این راستا، تکنولوژی‌های صنایع و شبکه ترانزیت و لجستیک کشور باید به‌روز شوند.

در ادامه، محمدصادق مشایخ، رئیس کمیسیون توسعه بازرگانی بنیاد امید ایرانیان اظهار داشت: یکی از جدی‌ترین معضلات کشور، ضعف عملکرد مدیریت بحران است. دولت باید برای رفع انفعال و تقویت سامانه مدیریت بحران اقدامات اساسی انجام دهد. همچنین مدیریت پایتخت باید هوشمند و توانمند شود تا در شرایط اضطرار، مردم پایتخت از امنیت زندگی و فعالیت‌های روزمره برخوردار باشند و مجبور به خروج از شهر نشوند. 

وی با اشاره به اینکه در جنگ ۱۲ روزه، شکست هژمونی غربی و صهیونیستی اثبات شد، اظهار داشت: در داخل کشور باید ناترازی شبکه مدیریتی مرتفع و پیوست مردم و نظام همگرا شود تا تعرض مجدد دشمنان رخ ندهد. در این دوره، دولت و کشور با حمایت مردم شریف ایران توانست از بحران خارج شود.

مشایخ افزود: باید با سیاست رفاقت بیش از پیش، از شکاف اجتماعی، جلوگیری و مسیر همبستگی اجتماعی، هموار شود. همچنین بهره‌مندی از سبک مدیریت متوازن و همه‌جانبه‌نگرانه آیت‌الله هاشمی رفسنجانی باید پیشه مدیران کشور باشد تا ضمن عبور از بحران، شور و امید جامعه افزایش یابد و امنیت ملی و نیز رونق و رفاه عمومی توسعه یابد.

وی تصریح کرد: در جنگ ۱۲ روزه، مدیریت توزیع منابع دچار بحران شد، لذا باید سطح خدمات مدیریت شبکه توزیع افزایش یابد.همچنین صادرات فرآورده‌های با ارزش افزوده بالا و غیرنفتی باید افزایش یابد تا بدهی‌های دولت، کاهش و ارزآوری افزایش یابد. حمایت از تولید داخلی و ارتقای امنیت اقتصادی نیز برای کاهش قاچاق و پولشویی ضروری است.

علی‌اصغر مونسان، وزیر اسبق میراث فرهنگی و گردشگری نیز در این جلسه گفت:باید از بروز جنگ مجدد جلوگیری کرد. حوزه دیپلماتیک کشور باید مجدانه تلاش کند تا کشور دیگر درگیر فضای جنگ نشود. در جنگ ۱۲ روزه آسیب‌هایی به سامانه‌های پدافندی و امنیتی وارد شد که باید هر چه سریع‌تر، بازسازی و ترمیم شوند. جنگ امروز، جنگ تکنولوژیک و اطلاعاتی است و کشور باید به پیشرفته‌ترین سیستم‌های علمی مجهز شود.

به گفته وی، در حال حاضر سطح سرمایه‌گذاری و نرخ تولید کاهش یافته و بازار با شوک و انفعال مواجه است. دولت باید نظارت و کنترل خود را در دوران پساجنگ افزایش دهد.

مونسان افزود: شوک‌های عرضه و تقاضا و تورم عواقب نامطلوبی دارد که به افزایش بیکاری و کاهش تولید منجر می‌شود. زنجیره تولید با بحران مواجه است و ستاد تنظیم بازار باید اقدامات عملیاتی برای رفع بحران انجام دهد.

او ادامه داد: دولت بدهی‌های زیادی برای بازسازی منازل آسیب‌دیدگان دارد که باید با تنوع‌بخشی به درآمدها و افزایش صادرات فرآوری شده‌ها، بدهی‌ها را کاهش دهد. همچنین باید ذخایر استراتژیک از جمله دارو، گندم و سوخت افزایش و به زیرزمین منتقل شوند. برای رفع تهدیدات خارجی پراکندگی صنایع حیاتی باید در سیاست‌های بلندمدت دولت قرار گیرد.

مونسان گفت: مدیریت شبکه راه‌ها باید ترمیم شود و صندوق ذخیره اضطراری ملی برای پروژه‌های حیاتی مانند نیروگاه‌ها، پل‌ها و پالایشگاه‌ها طراحی شود. همچنین ساخت پناهگاه‌ها و اتاق‌های امن در ساختمان‌ها باید اولویت دولت باشد. حفظ شبکه ارتباطی و انرژی از اهمیت بالایی برخوردار است و باید از نظر مدیریت اجتماعی کنترل شود. توزیع و ذخایر انرژی اهمیت ویژه‌ای دارد.

رقیه حاتمی‌پور نیز با اشاره به مشکلات جابجایی و خروج مردم تهران در دوران جنگ گفت:مدیریت خدمات به مسافران در خطه شمال دچار اختلال جدی بود و سیستم‌های حمل‌ونقل کشور باید ترمیم و سطح خدمات افزایش یابد. نرخ خدمات مسافرتی باید کنترل و ستاد مدیریت بحران اقدامات اساسی انجام دهد.

در بخش دیگر این جلسه، رمضانعلی صادق‌زاده، معاون اسبق وزارت صمت، تصریح کرد:ضعف مدیریت حمل‌ونقل و سیستم‌های مدیریت اجتماعی در جنگ ۱۲ روزه ملموس بود و مدیریت سوخت و منابع به‌طور ناصحیح عمل کرد. دولت باید از سرمایه اجتماعی حمایت و مردم را به مشارکت در مدیریت بحران تشویق کند.

وی گفت: متأسفانه در همه مسائل ناترازی وجود دارد و دولت باید از ظرفیت نخبگان و شایستگان استفاده کند و تعادل و توازن را در عملکردها و تخصیص منابع برقرار سازد.

صادق زاده افزود: نقش دولت در مدیریت کشور باید افزایش یابد و رئیس‌جمهور و معاون اول باید از حداکثر اختیارات خود برای پیشبرد برنامه‌ها استفاده کنند. نقش رسانه‌ها در ارتباط با مردم، ضعیف و جناحی است و اعتبارشان پایین است.همچنین شبکه نفوذ، به دلیل انفعال عملکردها و ممانعت از ورود نخبگان به بدنه دولت گسترش یافته است.

در ادامه، محمدطاهر آهنگری گفت: پناهگاه‌ها و سیستم‌های حفاظتی باید تجهیز شوند.عملکرد مدیریت بحران در جنگ ۱۲ روزه، ضعیف بود. ضمنا نیروهای اجتماعی باید تقویت شوند تا در شرایط بحران به کمک سامانه مدیریت بحران بیایند. دولت در مدیریت ریسک خوب عمل نکرد و باید از شایستگان در هدایت برنامه‌های اجرایی استفاده کرد.

فیض‌الله عرب‌سرخی، معاون اسبق وزارت بازرگانی نیز در این جلسه خاطرنشان کرد: در سال ۹۴ در منطقه از نظر GDP جلو بودیم اما اکنون عقب مانده‌ایم و در حوزه اقتصادی آسیب‌پذیر هستیم. در جنگ ۱۲ روزه، دشمن به زیرساخت‌ها، پالایشگاه‌ها، سیستم‌های سوخت و انبارهای اقلام اساسی حمله نکرد که خوشبختانه از مشکلات بزرگ جلوگیری شد.

به گفته وی، دولت باید مجدانه در تجهیز سیستم‌های حفاظتی و ستاد مدیریت بحران اقدام کند. همچنین درک دولت از مشکلات جنگ ۱۲ روزه باید افزایش یابد و راهکارهای رفع بحران به درستی یافت شود. مردم تاب‌آوری پایینی دارند و مدیران باید با نزدیک‌تر شدن به مردم و استفاده از نخبگان، توسعه، شکوفایی و انسجام را محقق کنند.

احسان پوری از دیگر اعضای کمیسیون نیز اظهار داشت: انفعال در عملکرد و اجرای وظایف همچنان محسوس است. جامعه از دولت آگاه‌تر است و اطلاعات جهانی را به خوبی رصد می‌کند. مدل جنگ در دنیا تغییر کرده و سبک تجهیز نیروی انسانی به سمت ارزش‌های جدید رفته است. کشورهای دنیا به دلیل زنجیره ارزش و منافع مشترک وارد جنگ نمی‌شوند.