تلاشهای متا در حوزه هوش مصنوعی با یک مسئله حقوقی دیگری روبهرو شده است. این شرکت و مدیرعامل آن، «مارک زاکربرگ»، با یک شکایت دستهجمعی از سوی پنج ناشر کتاب و یک نویسنده مواجه هستند؛ آنها مدعیاند که متا به شکلی غیرقانونی از آثار دارای کپیرایت برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی مولد خود، یعنی Llama، استفاده کرده است.
در متن شکایتنامه آمده است:
«متهمان میلیونها اثر دارای کپیرایت را بدون اجازه، بدون پرداخت هیچگونه غرامتی به نویسندگان یا ناشران و با آگاهی کامل از اینکه رفتارشان ناقض قوانین کپیرایت است، بازتولید و توزیع کردهاند. زاکربرگ شخصاً این نقض قانون را مجاز دانسته و آن را تشویق کرده است.»
شکایت ناشران از متا و مارک زاکربرگ
این اولینبار نیست که متا بابت نحوه آموزش هوش مصنوعی لاما با چنین اتهاماتی مواجه میشود؛ هرچند پیش از این تلاشهای سایر نویسندگان در سال ۲۰۲۳ به ثمر ننشسته بود. علاوهبراین، در بریتانیا نیز زمزمههای حقوقی مشابهی علیه این شرکت جریان دارد. بااینحال، تجربه نشان داده است که اثبات این ادعاها در دادگاه چندان آسان نیست. به عنوان مثال، در پروندهای مشابه علیه شرکت آنتروپیک، قاضی پرونده حاضر به پذیرش نقض مستقیم کپیرایت نشد.
درکل در پروندههای هوش مصنوعی، نویسندگان معمولاً میگویند: «شما کتاب من را خواندهاید و از آن یاد گرفتهاید تا یک محصول جدید مثل هوش مصنوعی بسازید، پس این نقض کپیرایت است.» درمقابل شرکتهای هوش مصنوعی اینطور از خود دفاع میکنند که این «استفاده منصفانه» است؛ یعنی ما کتاب را کپی نکردیم که بفروشیم، بلکه مثل یک انسان که کتاب میخواند تا چیزی یاد بگیرد، از آن برای آموزش استفاده کردیم.
اکنون نیز متا بر این باور است که اقداماتش کاملاً قانونی است. نماینده متا با اشاره به اینکه دادگاهها تاکنون تمایل چندانی به تأیید نقض کپیرایت در حوزه هوش مصنوعی نشان ندادهاند، تأکید کرد که این فناوری باعث تحول در بهرهوری و خلاقیت شده است. از دیدگاه متا، استفاده از دادههای موجود برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی نباید به عنوان تخلف شناخته شود، بلکه طبق رویههای حقوقی موجود، این کار میتواند مصداق بارز استفاده منصفانه به حساب آید که هدف آن گسترش مرزهای دانش و نوآوری است.
