به گزارش خبرنگار مهر، اسماعیل بقایی ظهر شنبه در نشست خبری با اصحاب رسانه همدان با بیان اینکه برای شرکت در مراسم گرامیداشت شهید «علی شادمانی» به استان همدان سفر کردم، اظهار کرد: هیچ سفری برای من بدون دیدار با اصحاب رسانهای کامل نیست، چرا که رسانهها ضمیمهای از مجموعه ضمائم دفاعی کشور در تمامی شرایط بودهاند.
وی با بیان اینکه در یک سال و نیم اخیر، رسانه نه تنها یک ابزار دفاعی، بلکه خود به عرصه جنگ تبدیل شده است، گفت: دشمنان با بهرهگیری از ابزارهای رسانهای، تلاش کردند شکستهای خود را کتمان، نقاط ضعفشان را به نقاط قوت تبدیل کنند و کامیابیهای ملت ایران در عرصههای دفاعی را وارونه جلوه دهند.
جنایات دشمن در میناب و لامرد باید به جهان معرفی شود
سخنگوی وزارت خارجه ادامه داد: اکنون که پس از دو ماه از پایان جنگ اخیر، ابعاد شکستها و جنایات دشمن عیان شده است، نقش رسانههای داخلی در افشای دروغپردازیهای آنها دوچندان اهمیت مییابد.
وی بر ضرورت ثبت و ضبط دقیق اقدامات خصمانه دشمن تاکید کرد و افزود: جنایاتی همچون فاجعه «میناب»، آزمایش موشکی جدید در «لامرد» که منجر به شهادت و مجروح شدن حدود ۱۴۰ هموطن شد، و همچنین تخریب مخازن آب آشامیدنی در «سیریک» استان هرمزگان، نمونههای بارز جنایت جنگی توسط آمریکا و رژیم صهیونیستی هستند و این حوادث باید بهطور دقیق مستندسازی و به جهانیان معرفی شوند.
بقایی تاکید کرد: ارزش این مستندسازیها صرفاً تاریخی نیست، بلکه میتواند نقش «بازدارندگی» در جلوگیری از تکرار این جنایات علیه ملت ایران داشته باشد.
وی با خطاب قرار دادن مردم همدان به عنوان میراثداران تمدن چند هزار ساله ایرانی، تصریح کرد: حوادث یک سال اخیر در مقایسه با تاریخ پرفراز و نشیب ایران، رویدادهایی گذرا هستند.
سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: ملتی که طی قرنها توانسته است با شرایط دشوار وفق یابد و بر مشکلات بزرگ فائق آید، قطعاً از این گردنه نیز به سلامت عبور خواهد کرد. دشمنانی که در یک سال و نیم گذشته به ایران هجوم آوردهاند، در برابر اراده ملت ایران راه به جایی نخواهند برد.
وی همچنین با اشاره به وظیفه خطیر اصحاب رسانه در حفظ روایت تاریخی، خاطرنشان کرد: ما رسالت مهمی برای نسلهای آینده داریم؛ آنها باید بدانند که چگونه ملت ایران در این روزهای تاریخی، با انسجام و وحدت، دشمن را شناختند و با عزمی راسخ در برابر اهریمنانی که هیچ حد و مرزی برای ارتکاب جنایت نمیشناسند، ایستادگی کردند. این آگاهیبخشی، بخشی از هویت ملی و تاریخی ماست که باید برای آیندگان به یادگار بماند.
بقایی در ادامه با اشاره به جایگاه این استان در تاریخ و تمدن ایران اظهار کرد: همه ایرانیان، همدان را بهعنوان یکی از مناطق پرافتخار و تمدنخیز ایران میشناسند و اینکه همدان بهعنوان «پایتخت تاریخ و تمدن ایران» نامگذاری شده، موضوعی معنادار و نشاندهنده ظرفیتهای مهم این استان است.
وی افزود: همدان از نیروی انسانی بسیار شایستهای برخوردار است و بسیاری از همدانیهای اثرگذار در سطح کشور، در بخشهای مختلف مدیریتی، دانشگاهی و اجرایی فعالیت دارند و آثار نقشآفرینی آنان در حوزههای گوناگون مشهود است.
برگزاری نشست های دیپلماسی استانی در استانهای کشور
بقایی با اشاره به برنامه وزارت امور خارجه در حوزه دیپلماسی اقتصادی و استانی گفت: یکی از وظایف معاونت دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه، شناسایی ظرفیتهای اقتصادی استانها و اتصال اجزای مختلف فعال در این حوزه به یکدیگر است.
وی ادامه داد: در دو سال اخیر، شخص وزیر امورخارجه برنامهای را در قالب «دیپلماسی استانی» تعریف کرده که تمرکز آن بر شناسایی ظرفیتهای استانی و بهرهگیری از توان دستگاه دیپلماسی، از جمله سفارتخانهها و کنسولگریهای جمهوری اسلامی ایران، برای افزایش مراودات تجاری و اقتصادی است.
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به برگزاری چند نشست در قالب دیپلماسی استانی تصریح کرد: تاکنون چند نشست دیپلماسی استانی از جمله در خراسان رضوی و شیراز برگزار شده و چند نشست دیگر نیز برای امسال در دستور کار قرار داشت که متأسفانه با توجه به شرایطی که پیش آمد، بخشی از این فعالیتها بهطور موقت به حالت تعلیق درآمد.
بقایی همچنین افتتاح نمایندگی وزارت امور خارجه در همدان را یک ظرفیت مهم برای استان دانست و گفت: وجود دفتر وزارت امور خارجه در همدان میتواند زمینهساز پیگیری جدیتر موضوعات مرتبط با دیپلماسی اقتصادی باشد. آقای باباییراغب نیز که از دیپلماتهای باسابقه وزارت امور خارجه هستند، در این مسیر میتوانند نقش مؤثری ایفا کنند و این ظرفیت در چارچوب دیپلماسی اقتصادی با قوت قابل پیگیری است.
تنگه هرمز از منظر حقوق بینالملل در محدوده آبهای سرزمینی ایران و عمان است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره تنگه هرمز و موضع آمریکا در قبال اقدامات ایران اظهار کرد: اینکه آمریکاییها چه چیزی را میپذیرند یا نمیپذیرند، برای ما مسئله اصلی نیست. آمریکا بسیاری از موضوعات را نمیپذیرد، اما جمهوری اسلامی ایران باید کار خود را انجام دهد و هرجا منافع ملی اقتضا کند و اقدام ما منطبق با حقوق بینالملل باشد، فارغ از خواست و تحلیل آمریکا عمل خواهیم کرد.
وی با بیان اینکه یکی از این موارد، موضوع تنگه هرمز است، افزود: تنگه هرمز از منظر حقوق بینالملل در محدوده آبهای سرزمینی ایران و عمان، بهعنوان دو دولت ساحلی، قرار دارد و اعمال حاکمیت ایران در این منطقه، در راستای تأمین امنیت ملی و اعمال حق حاکمیت ملی جمهوری اسلامی ایران است؛ امری که در حقوق بینالملل پذیرفته شده است.
بقایی ادامه داد: جمهوری اسلامی ایران عضو کنوانسیون حقوق دریاهای ۱۹۸۲ نیست، اما بر اساس حقوق عرفی بینالمللی مشخص است که چه رژیمی بر تردد کشتیها در این تنگه قابل اعمال است.
وی با اشاره به تحولات ماههای اخیر گفت: تجربه دو سه ماه گذشته نشان داد که آمریکا و رژیم صهیونیستی از این تنگه و این آبراه برای تهدید امنیت ملی ایران و نقض حاکمیت ملی کشور سوءاستفاده کردند. این وضعیت، ایران را مجاز و بلکه مکلف میکند که مجموعه تدابیری را برای جلوگیری از تداوم این وضعیت اتخاذ کند.
سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد: کاری که جمهوری اسلامی ایران انجام داده، کاملاً مطابق با حقوق بینالملل است و در ادامه نیز این موضوع با همکاری عمان و در مشورت با کشورهای منطقه پیش خواهد رفت.
بقایی با بیان اینکه اقدامات ایران برای مدیریت تردد ایمن در تنگه هرمز هم در راستای صیانت از منافع و امنیت ملی کشور و هم در جهت خیر عمومی جامعه بینالمللی است، افزود: جامعه بینالمللی نیز قاعدتاً از تأمین و تضمین ایمنی تردد در تنگه هرمز استقبال خواهد کرد.
وی درباره هزینههای ناشی از ارائه خدمات در این حوزه نیز گفت: هر خدماتی که ارائه میشود، قاعدتاً مابهازای هزینهای دارد، اما این بحث، موضوعی فرعی است. اصل موضوع این است که ایران بتواند بهعنوان دولت ساحلی و با همکاری عمان، تدابیر لازم را برای مدیریت تردد در تنگه هرمز اتخاذ کند.
بسیاری از گزارشهایی که از منابع غربی منتشر میشود،جعل خبر است
بقایی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به نقش رسانهها در حوزه سیاست خارجی اظهار کرد: رسانهها همکاران ما در پیشبرد اهداف سیاست خارجی، تبیین مواضع کشور و خنثیسازی جنگ ترکیبی و شناختی دشمن علیه ملت ایران هستند.
وی با تأکید بر اهمیت انتشار بهموقع و دقیق اخبار و اطلاعات مرتبط با سیاست خارجی گفت: ارائه روایت دست اول و مبتنی بر واقعیات، وظیفهای مهم در شرایط فعلی است؛ چراکه امروز با نوعی هرجومرج رسانهای و روایی مواجه هستیم.
سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: بسیاری از موضوعات و گزارشهایی که از منابع غربی منتشر میشود، هیچ مبنایی ندارد و در واقع خبرسازی و جعل خبر است. این گزارشها گاه بلافاصله و بدون هیچگونه فیلترینگ و بررسی ترجمه و منتشر میشود که هم کار را دشوار میکند، هم ذهن افکار عمومی را نسبت به تحولات دچار شناخت غیر دقیق میسازد و هم میتواند به پیشبرد جنگ روانی دشمن کمک کند.
بقایی خطاب به اصحاب رسانه تأکید کرد: در چنین شرایطی مهم است که رسانهها نقش دروازهبانی خبر را خودشان انجام دهند. بسیاری از اطلاعاتی که از آنسو منتشر میشود، با یک بررسی ساده مشخص خواهد شد که کاملاً بیمبناست.
وی ادامه داد: وزارت امور خارجه تلاش میکند بهطور مستمر با صداوسیما و سایر رسانهها در ارتباط باشد و تحولات حوزه سیاست خارجی را برای آنها تبیین کند.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره روند تفاهم و مذاکرات با آمریکا اظهار کرد: اینکه گفته میشود تا این اندازه به تفاهم نزدیک نبودهایم، باید در چارچوب روندی حدوداً دوماهه بررسی شود. اگر مبدأ را ۱۹ فروردین و زمان اعلام آتشبس و آغاز فرآیندی بدانیم که با میانجیگری پاکستان شروع شد، این روند فراز و نشیبهای زیادی داشته است.
بقایی دلیل عمده این فراز و نشیبها را الگوی غیرمتعارف مذاکراتی طرف آمریکایی دانست و گفت: طرف آمریکایی مدام دیدگاههای خود را تغییر داده، مواضع ضدونقیضی بیان کرده و مقامهای مختلف این کشور نیز از طریق رسانهها دیدگاههای متغیری را مطرح کردهاند. این مسئله کار میانجیگران را دشوار و روند را طولانی کرده است.
وی افزود: از سوی دیگر، جمهوری اسلامی ایران حق دارد و بلکه وظیفه و مسئولیت دارد که با بدبینی، این روند دیپلماتیک را دنبال کند؛ زیرا تجربه یک سال و نیم گذشته از مذاکره با طرف آمریکایی، چنین اقتضایی دارد.
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: دو نوبت در جریان مذاکرات، طرف مقابل مرتکب جنایت بسیار بزرگ علیه ملت ایران شد و پیش از آن نیز بارها در ایفای تعهدات خود بدعهدی کرده بود. این وضعیت ایجاب میکند که ایران با احتیاط، دوراندیشی و دقت بسیار زیاد هر حرکت و گام در این مسیر را دنبال کند.
موضوعات مذاکراتی میان ایران و آمریکا پیچیده است
بقایی با بیان اینکه موضوعات مذاکراتی میان ایران و آمریکا پیچیده است، گفت: در این مدت تمرکز اصلی بر خاتمه جنگ بوده است و با توجه به تجارب قبلی، تصمیم گرفته شد که در این مرحله درباره جزئیات مسائل مرتبط با موضوع هستهای گفتوگو نشود و تمرکز بر خاتمه جنگ در همه جبههها، از جمله لبنان باشد.
وی افزود: در خصوص اجزای مختلف این تفاهم، کموبیش اطلاعرسانی شده است، اما باید توجه داشت که این توافق، توافق نهایی بین ایران و آمریکا نیست، بلکه یک تفاهم است که رئوس کلی مرتبط با مباحث اختلافی میان دو طرف را مطرح میکند.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: این تفاهم مشخص میکند که جنگ خاتمه پیدا خواهد کرد و در مورد برخی موضوعات، راهحلهایی مورد توافق قرار خواهد گرفت. اما در رابطه با موضوع هستهای، قرار است در یک بازه زمانی ۶۰ روزه گفتوگو شود و بنابراین در این مرحله درباره جزئیات موضوع هستهای بحثی مطرح نمیشود.
بقایی مباحث مربوط به رفع راهزنی دریایی آمریکا علیه کشتیرانی ایرانی و موضوعات مرتبط با تنگه هرمز را از جمله موضوعاتی دانست که در این مرحله درباره آنها گفتوگو میشود.
وی درباره زمان احتمالی امضای این تفاهم گفت: باید در این خصوص منتظر ماند. شنیدهام که گفتهاند احتمال امضا در فردا وجود دارد، اما قطعاً فردا چنین اتفاقی نخواهد افتاد. با این حال، احتمال اینکه در روزهای آتی این اتفاق رخ دهد، منتفی نیست. البته به دلیل تزلزلی که طرف مقابل در روند مذاکراتی از خود نشان داده، باید در هرگونه اظهارنظر درباره ادامه این روند محتاط بود.
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به فعالیت سفارتخانهها و نمایندگیهای جمهوری اسلامی ایران در ماههای اخیر گفت: در این مدت، نمایندگیهای دیپلماتیک ایران در سراسر جهان فعالانه وارد عرصه جنگ رسانهای شدند.
بقایی افزود: دفاع از کشور در عرصه رسانه و مقابله با جنگ روانی دشمن، مأموریت بسیار مهمی بود که نمایندگیهای دیپلماتیک جمهوری اسلامی ایران در سراسر دنیا درگیر آن بودند و به نظر میرسد عملکرد بسیار خوبی از خود نشان دادند.
وی تأکید کرد: وزارت امور خارجه از تجارب روزانه خود استفاده خواهد کرد تا این روند را تثبیت و نهادینه کند و از آن برای بهبود عملکرد دستگاه دیپلماسی بهره ببرد.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره ابزارهای ایران برای مقابله با بدعهدی طرف مقابل اظهار کرد: ما میدانیم که طرف مقابل به هیچ عنوان عملکرد مناسبی در ایفای تعهدات خود نداشته است؛ بنابراین باید متناسب با این وضعیت، پیشبینیهای لازم را انجام دهیم.
ایرانیان نشان دادند که در دفاع از منافع، عزت و استقلال خود مصمم هستند
وی افزود: تعهدات بهگونهای تنظیم میشود که متناظر باشد؛ به این معنا که در هر مرحله اگر طرف مقابل از ایفای تعهدات خودداری کند، متقابلاً ایران نیز مجاز خواهد بود اقدام متقابل انجام دهد.
سخنگوی وزارت امور خارجه با بیان اینکه در روابط بینالملل، بهترین ضمانت قدرت یک کشور است، تصریح کرد: ایرانیان نشان دادند که در دفاع از منافع، عزت و استقلال خود مصمم هستند. در چهل روز دفاع از کشور، درس بسیار فراموشنشدنی به دشمن داده شد و امیدواریم تجاربی که در این مدت، بهویژه در این ۱۰۵ روز، اندوخته شده، پشتوانهای برای تأمین منافع ملی و امنیت ملی در عرصه دیپلماسی باشد.
بقایی درباره اختلاف دیدگاهها در موضوع مذاکرات و سیاست خارجی گفت: وزارت امور خارجه باید سعهصدر خود را بالا ببرد. ما جامعهای بنیاددار هستیم و همانگونه که در این نشست نیز دوستان دیدگاههای مختلفی نسبت به موضوعات سیاست خارجی دارند، طبیعی است که در سطح جامعه و در کشوری با مختصات ایران، دیدگاهها متفاوت باشد.
وی افزود: ما به نظرات مختلف احترام میگذاریم و معتقدیم دغدغهمندی نسبت به منافع ملی و امنیت ملی، دغدغهای محترم و مقدس است. همه این دیدگاهها باید شنیده شود و باید تلاش کنیم به بهترین وجه منافع و امنیت ملی کشور را تأمین کنیم.
سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد: بیان دیدگاههای مختلف، مادامی که منجر به اختلاف، کینه و تفرقه در سطح کشور نشود، حتماً باعث خیر خواهد بود؛ زیرا موجب میشود تصمیمگیران دیدگاههای مختلف را ببینند و هوشیارتر درباره موضوعات بیندیشند و عمل کنند.
با هیچیک از همسایگان خود دشمنی نداریم
بقایی در بخش دیگری از این نشست، درباره سیاست ایران برای ترمیم روابط با کشورهای همسایه اظهار کرد: جمهوری اسلامی ایران هیچگاه نگفته و واقعاً باور نداشته است که با کشورهای منطقه مشکل دارد. ما با هیچیک از همسایگان خود دشمنی نداریم و همسایگان برای ما بسیار محترم هستند.
وی ادامه داد: آنچه اتفاق افتاد، ناشی از تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی و متأسفانه عدم پایبندی برخی کشورهای منطقه به مسئولیت حقوقی و اخلاقی خود برای جلوگیری از استفاده طرفهای متجاوز از حاکمیت ملی، پایگاهها و امکانات آنها برای حمله به ایران بود.
سخنگوی وزارت امور خارجه با تأکید بر اینکه اقدام برخی کشورهای منطقه در این زمینه غیرقانونی بوده است، گفت: این رفتار موجد مسئولیت بینالمللی برای آنهاست و طبق قواعد بینالمللی، هیچ کشوری مجاز نیست و بلکه موظف است مانع سوءاستفاده از قلمرو خاکی، آبی و هوایی خود برای تعرض به کشور دیگر شود.
بقایی افزود: ایران بارها پیش از جنگ نیز به کشورهای منطقه هشدار داده و از آنها خواسته بود که مانع سوءاستفاده آمریکا و رژیم صهیونیستی از خاک و امکانات خود شوند، اما متأسفانه این اتفاق نیفتاد.
وی تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران در چارچوب حق دفاع مشروع، مبدأ و منشأ اقدامات تجاوزکارانه علیه کشور را مورد هدف قرار داد و این اقدام کاملاً منطبق با حقوق بینالملل بود.
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: جمهوری اسلامی ایران همواره و همزمان با اقدامات دفاعی خود، کشورهای همسایه را دعوت کرده است که برای شکلدهی به امنیت دستهجمعی مبتنی بر همکاری و اعتماد متقابل میان کشورهای منطقه، همکاری کنند.
بقایی افزود: سیاست جمهوری اسلامی ایران همچنان همین است و ما معتقدیم تنها راه شکلگیری امنیت پایدار در منطقه این است که پایگاههای نظامی و حضور نظامی بیگانگان در منطقه پایان یابد و کشورهای منطقه با عبرتآموزی از اتفاقات دو سه ماه اخیر، سازوکار امنیتی دستهجمعی را با استفاده از ظرفیتهای منطقه ایجاد کنند.
وی ضمن قدردانی از اصحاب رسانه استان همدان گفت: رسانهها میتوانند با انتقال دقیق، حرفهای و مسئولانه روایتهای واقعی از تحولات منطقهای و بینالمللی، نقش مهمی در تقویت منافع ملی و تبیین مواضع جمهوری اسلامی ایران ایفا کنند.
بقایی در ادامه با اشاره به برخی روایتسازیها درباره ارتباطات و گفتوگوهای خارج از چارچوب رسمی مذاکرات، اظهار کرد: اگر بپذیریم که مقامهای آمریکایی بهراحتی دروغ میگویند و بهسادگی مواضع خود را تغییر میدهند، باید این واقعیت را نیز در نظر داشته باشیم که بخش مهمی از اظهارات آنها در همین چارچوب جنگ روانی قابل تحلیل است.
طرف آمریکایی تاکنون بارها اعلام کرده که توافق امروز یا فردا نهایی میشود
ی افزود: طرف آمریکایی تاکنون بارها اعلام کرده که توافق امروز یا فردا نهایی میشود، در حالی که این قبیل اظهارات بیش از آنکه بیانگر واقعیت باشد، در راستای ایجاد فضا و القای روایتهای خاص صورت میگیرد. از این رو، این اظهارات باید بهعنوان بخشی از عملیات روانی آنها تلقی شود، نه بهعنوان مبنای معتبر اطلاعرسانی و تحلیل. بقایی با تاکید بر شفاف بودن سازوکار رسمی مذاکرات گفت: تکلیف مذاکرات روشن است؛ هم وزن و ترکیب تیم مذاکرهکننده مشخص است، هم طرف مذاکره و هم میانجی. بنابراین، روایتهایی که تلاش میکنند از وجود مسیرهای غیررسمی یا افراد ناشناس در حاکمیت برای گفتوگو سخن بگویند، نمیتواند مبنای قابل اتکایی برای ارزیابی روند دیپلماتیک باشد.
سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه با اشاره به نحوه بازتاب اخبار مرتبط با سیاست خارجی در برخی رسانهها تصریح کرد: یکی از مسائل مهم این است که گاهی روایت اول از سوی رسانههای داخلی منتشر میشود، اما همان خبر وقتی با پردازش و بازنمایی متفاوت از سوی یک رسانه غربی منتشر میشود، دوباره در داخل به همان منبع خارجی استناد میشود.
وی برای تبیین این موضوع به یک نمونه اشاره کرد و گفت: در موارد متعددی، نخستین خبر از سوی رسانه داخلی منتشر شده، اما پس از انتشار همان خبر توسط رسانهای خارجی، برخی رسانههای داخلی به جای استناد به منبع اولیه داخلی، آن روایت را از منبع بیرونی بازنشر کردهاند. این رویه نشان میدهد که باید در شیوههای اطلاعرسانی و اعتماد به منابع، بازنگری و دقت بیشتری صورت گیرد.
باید روشهای اطلاعرسانی خود را تقویت کنیم
بقایی افزود: ما میپذیریم که باید روشهای اطلاعرسانی خود را تقویت کنیم و بهبود ببخشیم، اما در عین حال رسانههای داخلی نیز باید از وابستگی بیش از حد به روایتهای رسانههای غربی فاصله بگیرند. در بسیاری از موارد، برخی اخبار و ادعاها بدون بررسی کافی و صرفاً با ترجمه و بازنشر شتابزده منتشر میشود، در حالی که با یک تماس یا استعلام ساده میتوان روشن کرد که آن ادعا اساساً فاقد مبناست.
وی ادامه داد: در برخی موارد، خبرهایی منتشر شده که از نظر منطقی نیز فاقد انسجام و اعتبار بوده، اما باز هم تکرار شده است. از این جهت، یک کار جمعی لازم است تا هم دستگاه دیپلماسی در ارائه سریعتر و شفافتر اطلاعات فعالتر باشد و هم رسانهها دروازهبانی حرفهایتری در قبال اخبار و ادعاهای منتشرشده از سوی منابع خارجی داشته باشند.
سخنگوی وزارت امور خارجه در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به پیگیری موضوع شهدای میناب و دیگر جنایتهایی که در جریان جنگ صورت گرفته است، اظهار کرد: در قبال این جنایتها، یک کار مستمر در حال انجام است و نخستین وظیفه، مستندسازی دقیق و کامل این موارد است؛ مستندسازیای که هم برای ثبت در تاریخ و هم برای هرگونه اقدام حقوقی در آینده ضروری است.
وی افزود: ما باید این وقایع را با دقت ثبت کنیم، اما در عین حال باید به این نکته نیز واقف باشیم که نظام بینالملل و بسیاری از سازمانهای بینالمللی، الزاماً بر مبنای عدالت عمل نمیکنند. تجربه دو سال اخیر در قبال جنایات صورتگرفته در غزه و برخوردهایی که با نهادها و مقامهای بینالمللی صورت گرفت، این واقعیت را بهخوبی نشان داد.
بقایی ادامه داد: در پروندههای روشن مربوط به جنایات رژیم صهیونیستی، از گزارشهای گزارشگران ویژه گرفته تا اقدامات نهادهای قضایی بینالمللی، همگی با فشار و تحریم از سوی آمریکا و حامیان این رژیم مواجه شدند. بنابراین، در عین حال که ما موظفیم وظایف حقوقی و مستندسازی خود را بهصورت کامل انجام دهیم، باید نسبت به واقعیتهای حاکم بر ساختار بینالمللی نیز شناخت دقیق داشته باشیم.
وی با اشاره به اقدامات انجامشده درباره جنایت میناب گفت: جمهوری اسلامی ایران از هیچ فرصتی برای تبیین ابعاد این جنایت فروگذار نکرده و تلاش شده است از همه ظرفیتها، از جمله افراد و چهرههایی که در سطح بینالمللی صدایی دارند و امکان اثرگذاری رسانهای و افکار عمومی برایشان فراهم است، استفاده شود تا اوج بیاخلاقی و اقدام وحشیانه آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ملت ایران به جهانیان نشان داده شود.
سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: برگزاری نشست ویژه شورای حقوق بشر درباره این موضوع، تداوم اطلاعرسانی و مستندسازی، ثبت مستمر اطلاعات تازه درباره ابعاد مختلف این جنایت، و نیز هماهنگی برای بازدید خبرنگاران خارجی از محل حادثه، بخشی از اقداماتی است که در این زمینه دنبال شده است.
بقایی همچنین به برگزاری برخی برنامههای علمی و رسانهای در این زمینه اشاره کرد و گفت: نشستهایی که با همکاری برخی نهادهای علمی و با پوشش بینالمللی درباره این جنایت برگزار شده، از جمله ابتکارهایی است که باید استمرار یابد تا میناب و موارد مشابه، بهعنوان مصادیق روشن جنایات جنگی آمریکا و رژیم صهیونیستی در حافظه تاریخی و حقوقی ثبت شود.
وی تأکید کرد: وزارت امور خارجه خود را موظف میداند که در این زمینه از هیچ اقدامی فروگذار نکند و همه ظرفیتهای سیاسی، رسانهای، حقوقی و بینالمللی را برای مستندسازی، تبیین و پیگیری این جنایتها به کار گیرد.
در متن تفاهم تصریح شده که آتشبس در لبنان باید بخشی از روند خاتمه جنگ باشد
بقایی در ادامه با اشاره به وضعیت لبنان و ارتباط آن با روند تفاهمهای موجود گفت: در آتشبس لبنان نیز تصریح شده بود که خاتمه جنگ باید در همه جبههها، از جمله لبنان، محقق شود و برای تحقق این هدف تلاشهای زیادی صورت گرفت.
وی افزود: در متن تفاهم نیز تصریح شده که آتشبس در لبنان باید بخشی از یادداشت تفاهم و بخشی از روند خاتمه جنگ باشد. بنابراین، از نظر جمهوری اسلامی ایران، هیچ تردیدی وجود ندارد که لبنان باید در هرگونه چارچوب تفاهم مرتبط با پایان جنگ مورد توجه قرار گیرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه در عین حال خاطرنشان کرد: تردیدی نیست که در مسیر اجرای این تفاهمها، چالشهای بسیار زیادی وجود خواهد داشت، چرا که طرفهای مقابل سابقهای طولانی و مستمر در بدعهدی دارند. با این حال، اصل موضوع یعنی ضرورت لحاظ شدن لبنان در هر تفاهم مرتبط با خاتمه جنگ، موضوعی قطعی و روشن است.
وی در پاسخ به پرسشی درباره داراییهای ایران نیز اظهار کرد: داراییهای مسدودشده جمهوری اسلامی ایران، بخشی جداییناپذیر از هر تفاهمی خواهد بود و ایران در این زمینه مصمم است.
بقایی افزود: این داراییها متعلق به مردم ایران است و سالهاست که بهناحق مسدود شده یا دسترسی ایران به آنها محدود شده است. از این رو، جمهوری اسلامی ایران بر آزادسازی این منابع و فراهم شدن امکان استفاده واقعی از آنها تأکید دارد.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: برای این موضوع نیز سازوکارهایی پیشبینی شده و این مسئله بخش لاینفک هرگونه تفاهم احتمالی خواهد بود.
بقایی در ادامه با اشاره به ارتباط دستگاه دیپلماسی با مجلس شورای اسلامی گفت: تعامل وزارت امور خارجه با نمایندگان مجلس، بهویژه در دو سال اخیر، تعامل بسیار خوب و مستمری بوده است.
وی افزود: وزیر امور خارجه بهطور مرتب با مجلس شورای اسلامی، کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی و سایر نمایندگان در ارتباط بوده و آخرین تحولات و روندها را برای نمایندگان تبیین کرده است. این هماهنگی و اطلاعرسانی مستمر، خود نشانهای از انسجام میان اجزای مختلف نظام در پیگیری مسائل کلان سیاست خارجی و منافع ملی است.
سخنگوی وزارت امور خارجه در بخش دیگری از سخنان خود، درباره ارزیابی عملکرد دستگاه دیپلماسی اظهار کرد: دستگاه دیپلماسی باید خود را در تراز ملت ایران ببیند؛ ملتی که با تمام توان در برابر مجموعهای از شرورترین قدرتها ایستادگی کرد و از عزت، استقلال و منافع خود دفاع کرد.
وی افزود: دستگاه دیپلماسی نیز باید خود را همعرض مدافعان وطن تعریف کند؛ همان کسانی که با شجاعت و توانمندی کمنظیر از کشور دفاع کردند. دیپلماسی و میدان، هر دو در خدمت دفاع از کشور هستند و هر دو باید کار خود را با پشتوانه مردم و با اتکا به حمایت ملی انجام دهند.
بقایی با تاکید بر وجود سطح بالایی از هماهنگی میان دستگاه دیپلماسی و سایر بخشهای مسئول در دفاع از کشور، گفت: میزان هماهنگی میان دیپلماسی و میدان در یک سال تا یک سال و نیم اخیر، هماهنگیای کمسابقه و در مواردی بیسابقه بوده است. اگر کشور توانسته از یک چالش بزرگ عبور کند و همچنان این روند را ادامه دهد، این موفقیت بدون تردید مرهون همکاری و هماهنگی این بخشهای مهم بوده است.
نمیتوانیم بگوییم که جنگ بهطور کامل پایان یافته است.
وی در عین حال تأکید کرد: ما همچنان در این فرایند قرار داریم و نمیتوانیم بگوییم که این جنگ بهطور کامل پایان یافته است. در چنین شرایطی، اینکه بتوان از منظر دیپلماتیک، صدای رسای ملت ایران بود، از شکلگیری اجماعسازیهای خصمانه در مجامع بینالمللی جلوگیری کرد، جنایات طرف مقابل را تبیین کرد و از منافع کشور در عرصه مذاکرات و مناسبات بینالمللی صیانت کرد، خود یک وظیفه بسیار مهم و یک دستاورد قابل توجه است.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پایان، با اشاره به فعالیتهای دفتر تازهتأسیس نمایندگی وزارت امور خارجه در همدان گفت: این دفتر بهتازگی تأسیس شده و شخص وزیر امور خارجه نیز اهتمام ویژهای نسبت به راهاندازی آن داشتند و خود برای افتتاح آن حضور پیدا کردند.
بقایی افزود: با توجه به جایگاه تاریخی، انسانی و اقتصادی استان همدان، این دفتر میتواند زمینهساز برکات دیرپا برای استان باشد و نقش مهمی در پیگیری ظرفیتهای بینالمللی، اقتصادی، تجاری و دیپلماتیک همدان ایفا کند.
وی ابراز امیدواری کرد که با فعال شدن هرچه بیشتر این نمایندگی، استان همدان بتواند از ظرفیتهای وزارت امور خارجه در مسیر توسعه تعاملات خارجی، معرفی توانمندیها و بهرهگیری از ظرفیتهای دیپلماسی اقتصادی و عمومی بیش از گذشته بهرهمند شود.
