در حالی که متا به دنبال جبران فاصله با رهبران هوش مصنوعی است، احداث دیتاسنتر ۹ میلیارد دلاری در کانادا، شکاف میان هزینههای سرسامآور سرمایهای (CapEx) و مسیر نامشخص درآمدی خارج از تبلیغات را برای سهامداران عمیقتر کرده است. آیا ساختار جدید رایانش ابری متا میتواند در رقابت با آمازون و مایکروسافت، به بازگشت سرمایه منجر شود؟
به گزارش دنیای برند؛ متا (شرکت مادر فیسبوک و اینستاگرام) به طور رسمی اعلام کرد که اولین دیتاسنتر بزرگ خود در کشور کانادا را در استان آلبرتا احداث خواهد کرد. این پروژه یک گیگاواتی که برآورد میشود حدود ۹ میلیارد دلار هزینه داشته باشد، بخشی از استراتژی تهاجمی این شرکت برای توسعه زیرساختهای مورد نیاز جهت هوش مصنوعی است.
چرا آلبرتا؟
منطقه «استرجن» (Sturgeon County) در آلبرتا به دلیل ترکیب منحصربهفردی از عوامل، نظر متا را جلب کرده است:
- دسترسی به انرژی: این استان دارای ظرفیت بالای انرژی و شبکه برق قدرتمند است.
- محیط نظارتی: فضای قانونیِ دوستدار صنعت و سابقه کاربری صنعتی در این منطقه، ریسکهای اجرایی را کاهش میدهد.
- تسهیلات: نزدیکی به زیرساختهای انرژی موجود، سرعت اجرای پروژه را افزایش خواهد داد.
زمینه رقابتی: تلاش برای عقب نماندن
متا در حال حاضر در رقابت با رقبای «ابرمقیاس» خود یعنی گوگل، مایکروسافت و آمازون است که همگی کسبوکارهای زیرساخت ابری (Cloud) بسیار پررونقی دارند. علاوه بر نیاز به زیرساخت، متا قصد دارد یک کسبوکار جدید در حوزه رایانش ابری راه بیندازد که شامل فروش ظرفیت مازاد به اشخاص ثالث و ارائه دسترسی به مدلهای هوش مصنوعی میزبانیشده در دیتاسنترهای خود است.
سایه تردید بر سر هزینهها
این جاهطلبی بدون هزینه نبوده است. سرمایهگذاران نسبت به پیشبینی متا مبنی بر صرف هزینههای سرمایهای (CapEx) تا سقف ۱۴۵ میلیارد دلار در سال جاری ابراز نگرانی کردهاند؛ بهویژه آنکه متا همچنان از نظر مدلهای هوش مصنوعی از شرکتهایی مانند OpenAI، Anthropic و گوگل عقبتر است و هنوز مسیر درآمدی مشخصی خارج از دنیای تبلیغات آنلاین برای این هزینههای سنگین ارائه نکرده است. نتیجه این عدم اطمینان، افت حدود ۹ درصدی سهام متا در سال جاری بوده است؛ در حالی که شاخص نزدک (Nasdaq) رشد ۱۱ درصدی را تجربه کرده است.
چالشهای اجتماعی و زیستمحیطی
ساخت چنین سازههای عظیمی بدون انتقاد نیست. گزارشها نسبت به مسائلی مانند میزان انتشار کربن، مصرف بالای آب و آلودگی صوتی ناشی از این دیتاسنترها هشدار دادهاند. متا اعلام کرده که با همکاری شرکتهای انرژی محلی مانند Greenlight و Altalink، نیازهای انرژی خود را سالها پیش از راهاندازی دیتاسنتر برنامهریزی کرده است تا اثرات محیطزیستی به حداقل برسد. این پروژه همچنین در اوج فعالیت خود برای بیش از ۳۰۰۰ کارگر ساختمانی اشتغال ایجاد خواهد کرد.