در دامنههای شیبدار و جنگلی سردشت، برداشت بیش از سه هزار تُن سماق دیم در امسال، این شهرستان مرزی را به بزرگترین قطب تولید این محصول در کشور تبدیل کرده است؛ محصولی که بدون استفاده از سموم و کودهای شیمیایی تولید میشود و با صادرات هفتگی بیش از ۱۰۰ تُن به عراق و ترکیه، از یک چاشنی محلی به برندی شناختهشده در بازارهای داخلی و خارجی بدل شده است.
به گزارش دنیای برند؛ شهرستان مرزی سردشت به دلیل برخورداری از شرایط اقلیمی مناسب، پوشش جنگلی گسترده و بارندگی مطلوب، یکی از مناطق مهم تولید سماق در کشور به شمار میرود. سماق در این شهرستان بیشتر در مزارع شیبدار و به صورت دیم کشت میشود و کشاورزان برای توسعه این محصول از نهال و پاجوش استفاده میکنند.
رنگ و طعم مطلوب سماق سردشت موجب شده این محصول از جایگاه ویژهای در میان سماقهای تولیدی کشور برخوردار باشد. بارش سالانه بیش از ۹۰۰ تا یک هزار میلیمتر، پوشش جنگلی متنوع و وجود درختان مثمر و غیرمثمر در کنار بافت مناسب خاک، شرایط مساعدی برای رشد و تولید محصولات جنگلی از جمله سماق فراهم کرده است.
فهرست مطالب
در بخشهایی از مناطق جنگلی سردشت، درختچههای سماق و انجیر به صورت خودرو در دامنه کوهها رشد میکنند. اهالی روستاهای منطقه نیز هر سال با فرارسیدن فصل پاییز به سراغ این درختچهها میروند و محصول را برداشت میکنند.
در سالهای اخیر، کشت سماق از مناطق جنگلی فراتر رفته و شماری از کشاورزان سردشتی بخشی از زمینهای خود را به ایجاد باغهای سماق اختصاص دادهاند. توسعه این باغها موجب شده سطح کشت سماق در شهرستان هر سال افزایش پیدا کند. کشت دیم و استفاده نکردن از سموم و کودهای شیمیایی نیز از ویژگیهایی است که به کیفیت و مرغوبیت این محصول کمک کرده است.
یکی از جلوههای متفاوت برداشت سماق در سردشت، شیوه مشارکتی مردم در زمان برداشت محصول است. این رسم که در میان مردم منطقه با عنوان «ههرهوهز» شناخته میشود، نوعی همیاری روستایی است که در آن اهالی یک روستا در کنار یکدیگر برای برداشت محصول از باغها و زمینهای سماق همکاری میکنند.
برداشت سماق شاید در نگاه نخست کاری ساده به نظر برسد، اما شرایط محل رویش این محصول، کار را دشوار میکند. بخش قابل توجهی از باغهای سماق در زمینهای شیبدار و ارتفاعات قرار دارند و دسترسی به آنها آسان نیست. از سوی دیگر، خوشههای سماق در قسمتهای بالایی درختچه قرار گرفتهاند و باید با دقت و به صورت دستی برداشت شوند.
پس از چیدن خوشهها، مرحله دیگری از کار آغاز میشود. محصول برداشتشده باید از مناطق کوهستانی و شیبدار به محل مناسب برای خشک شدن و جداسازی دانههای سماق منتقل شود. این بخش از فرآیند نیز با همکاری و مشارکت اهالی روستاها انجام میشود و در بسیاری از موارد، چند روز زمان میبرد.
سماق سردشت راهی بازار میشود
پس از طی مراحل برداشت، خشک کردن و جدا کردن دانهها از خوشه، سماق برای عرضه به بازار آماده میشود. بخشی از محصول توسط خریداران دورهگرد خریداری میشود و بخشی دیگر نیز در بازار و مغازههای عرضه سماق در سردشت به فروش میرسد.
برداشت سه هزار تُن سماق در سردشت
مدیر جهاد کشاورزی سردشت درباره تولید این محصول به گفت: امسال بیش از سه هزار تُن سماق دیم از باغات این شهرستان برداشت شده که در مقایسه با سال قبل ۲ برابر افزایش پیدا کرده است.
احمد علیپور اظهار کرد: در حال حاضر حدود یکهزار و ۵۰۰ هکتار از باغات سردشت به کشت سماق اختصاص یافته است که از این مقدار ۹۰ درصد به صورت دیم و ۱۰ درصد به صورت آبی کشت شده و این شهرستان را به قطب تولید این محصول در سطح منطقه و کشور تبدیل کرده است.
وی افزود: امسال با توجه به بارش های مناسب بهاره و مساعد بودن شرایط آب و هوا، میزان برداشت سماق در باغات سردشت نسبت به سال گذشته به بیش از ۲ برابر افزایش پیدا کرده است.
🎯 برای اطلاع از جدیدترین تحولات برندها، همراه ما باشید
تلگرام | اینستاگرام | لینکدین
وی اضافه کرد: میانگین برداشت سماق در سردشت حدود ۲ تُن در هر هکتار است و با توجه به شرایط مطلوب خاک و آبوهوا، توسعه کشت این محصول میتواند ضمن ایجاد اشتغال پایدار برای بهرهبرداران، به افزایش درآمد خانوارهای روستایی و رونق اقتصادی منطقه کمک کند.
وی گفت: نکته قابل تامل در مورد سماق سردشت این است که سماق این شهرستان از رقم قهوهای و برداشت این محصول در مناطق مختلف سردشت به صورت دسته جمعی و با استفاده از دست انجام میشود.
سماق سردشت به کشورهای منطقه صادر می شود
مدیر جهاد کشاورزی سردشت گفت: هم اکنون بخش عمده سماق برداشت شده در این شهرستان علاوه بر سایر استان ها، از طریق مرز کیله سردشت به خارج از کشور از جمله عراق و ترکیه صادر می شود و همین امر نقش مهمی در افزایش بهرهوری این محصول دیم دارد.
وی اظهار کرد: صادرات سماق مازار بر نیاز بازار و پس از تکمیل نیازهای داخلی، موجب شده است قیمت این محصول افزایش یابد و تمایل کشاورزان برای کشت سماق در چند سال اخیر افزایش پیدا کند.
وی اضافه کرد: توسعه درختچه های سماق در این منطقه علاوه بر بهره اقتصادی برای اهالی این منطقه، باعث جذب بیشتر آب باران و برف در خاک و از فرسایش خاک و رانش زمین هم جلوگیری می کنند.
مدیر جهاد کشاورزی سردشت با بیان اینکه سماق این شهرستان به صورت کاملا طبیعی و بدون استفاده از سموم و کودهای شیمیایی تولید میشود، گفت: کیفیت بالای محصول سردشت به دلیل شرایط خاص اقلیمی و جنگلی منطقه است و همین ویژگی موجب شده سماق این شهرستان به عنوان یک برند شناختهشده در بازارهای داخلی و خارجی مطرح باشد.
وی اظهار کرد: در این فصل که برداشت سماق در حال انجام است هر هفته بیش از ۱۰۰ تُن محصول از طریق مرز کیله سردشت به خارج از کشور صادر می شود.
راه اندازی یک واحد صنایع تکمیل سماق در سردشت
مدیر جهاد کشاورزی سردشت گفت: یک واحد تولیدی تولید و بسته بندی سماق به صورت پودر و در وزنهای مختلف ۲۵۰ گرم تا یک کیلوگرم در این شهرستان به بهرهبرداری رسیده است.
وی اضافه کرد: این واحد صنعتی در سال می تواند ۳۰۰ تا ۴۰۰ تُن سماق را به صورت پودر بسته بندی کند و عمده محصول تولید شده آن نیز به کشورهای حوزه خلیج فارس صادر می شود.
وی اظهار کرد: با توجه به حجم تولید سماق در سردشت و شهرهای همجوار از جمله میرآباد و پیرانشهر و بانه در استان کردستان، امکان توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی سماق در منطقه وجود دارد تا محصول تولید شده به صورت خام صادر نشود.
سماق در مزارع شیبدار و دیم سردشت به صورت نهال و پاجوش کشت میشود و به دلیل طعم ترش، رنگ زیبا و بوی مطبوع، از مرغوبترین انواع سماق در کشور به شمار میرود. این محصول علاوه بر مصرف خانگی بهعنوان چاشنی غذایی، در صنایع دارویی و بهداشتی نیز کاربرد دارد.
مردم این منطقه هرسال پیش از آغاز فصل پاییز (شهریورماه) خوشههای خشک سماق را از درختان برداشت کرده و پس از فرآوری، روانه بازار میکنند.
شهرستان مرزی سردشت در جنوب آذربایجانغربی واقع شده و ۸۰ هزار هکتار از مساحت آن را عرصههای جنگلی تشکیل میدهد. این شهرستان علاوه بر سماق، سالانه هزاران تن انگور، گردو، بادام، انجیر، سقز و انواع گیاهان دارویی تولید و به بازار مصرف عرضه میکند که نقش مهمی در اقتصاد محلی و استانی دارد.
منبع: ایرنا
