گزارش سال ۱۴۰۴ گروه دیجیکالا تصویری از تغییر رفتار مصرفکنندگان ایرانی در سایه تورم، جنگ و قطعی اینترنت ارائه میدهد؛ از افت ۴۹ درصدی سفارشهای روزانه در روزهای جنگ و افزایش تقاضا برای کالاهای ضروری و اضطراری تا رشد ۹۱.۵ درصدی ارزش کالاهای فروختهشده و ورود هوش مصنوعی به تجربه خرید.
به گزارش دنیای برند؛ دیجیکالا در سال ۱۴۰۴ بهطور میانگین روزانه ۵.۶ میلیون بازدیدکننده و ۴.۴ میلیون جستوجو داشته و کالاهای عرضهشده در این پلتفرم حدود ۱.۸ درصد از کل خردهفروشی ایران را تشکیل دادهاند. در این سال، تعداد فروشندگان فعال دیجیکالا به ۴۲۶ هزار نفر و تعداد همکاران تماموقت این مجموعه به ۹۷۰۰ نفر رسید. کاربران نیز از بیش از ۲۷۴۰ شهر و روستا به این پلتفرم دسترسی داشتهاند و تنوع کالاهای عرضهشده به ۱۵.۳ میلیون قلم رسیده است.
ارزش کالاهای فروختهشده در دیجیکالا در سال ۱۴۰۴ ۹۱.۵ درصد افزایش داشته است، اما این رشد را نمیتوان صرفاً به افزایش تعداد سفارشها نسبت داد. متوسط قیمت کالاها نیز در همین دوره ۷۴ درصد افزایش پیدا کرده و بخشی از رشد ارزش فروش تحت تأثیر افزایش قیمتها بوده است.
رشد ارزش فروش دیجیکالا در سال ۱۴۰۴ فقط نتیجه افزایش خرید نبود و افزایش قیمت کالاها نیز سهم قابلتوجهی در این رشد داشت.
یکی از بخشهای اصلی گزارش دیجیکالا به بررسی رفتار کاربران در دو دوره جنگی اختصاص دارد. در روزهای جنگ، تعداد سفارشهای روزانه حدود ۴۹ درصد کاهش یافت و میزان لغو سفارشها نیز ۳۳ درصد افزایش پیدا کرد. با این حال، اندازه سبد خرید تقریباً ثابت ماند. پس از پایان درگیریها، تعداد سفارشها نسبت به دوره جنگ حدود ۱۰۰ درصد افزایش یافت و حتی از سطح پیش از جنگ نیز بالاتر رفت.
در این دوره، تغییر رفتار کاربران در نوع کالاهای خریداریشده نیز قابل مشاهده بود. فروش کالاهای بادوام بین ۵۱ تا ۶۱ درصد کاهش پیدا کرد، در حالی که تقاضا برای دارو و مکمل، پاوربانک، باتری و کالاهای مرتبط با تأمین برق اضطراری افزایش یافت. حتی پیش از شروع جنگ نیز افزایش جستوجوی کالاهایی مانند کنسرو و آب معدنی، نشانههایی از تغییر نگرانیها و اولویتهای مصرفکنندگان را نشان میداد.
جنگ فقط تعداد سفارشهای دیجیکالا را تغییر نداد، بلکه اولویت کاربران را از کالاهای بادوام به اقلام ضروری و اضطراری منتقل کرد.
اختلال اینترنت و دسترسی به موقعیت مکانی نیز یکی از چالشهای عملیاتی دیجیکالا در این دوره بود. این مجموعه برای ادامه فعالیت لجستیکی خود از نسخه آفلاین اپلیکیشن استفاده کرد و با وجود شرایط ایجادشده، نرخ تحویل بهموقع سفارشها در کل سال به ۹۳.۲۷ درصد رسید.
بررسی جستوجوهای کاربران در دوره جنگ نیز تغییر اولویتها را نشان میدهد. برنج هندی، دوربین شکاری، پنل خورشیدی، پرچم ایران و سیمکارت سفید از جمله عباراتی بودند که در این دوره بیشتر جستوجو شدند.
تورم نیز تأثیر قابلتوجهی بر هزینه سبد خرید خانوارها گذاشت. بر اساس دادههای گزارش، هزینه تهیه یک وعده قورمهسبزی برای یک خانواده چهار نفره از حدود ۶۳۲ هزار تومان به بیش از یک میلیون و ۴۷۷ هزار تومان رسید که معادل رشد ۱۳۴ درصدی است. قیمت ماکارونی و سویا نیز ۱۳۹ درصد و قیمت روغن سرخکردنی و مارگارین بهترتیب ۳۰۵ و ۳۰۴ درصد افزایش پیدا کرد.
در بخش کالاهای پروتئینی نیز سهم ریالی گوشت در سبد خرید مواد غذایی حدود ۲۰ درصد کاهش یافت و تعداد سفارشهایی که شامل محصولات پروتئینی بودند، ۳۴ درصد کمتر شد. در سایر کالاهای مصرفی نیز قیمت شامپو ۱۱۷ درصد و خمیردندان ۹۵ درصد افزایش پیدا کرد.
گزارش دیجیکالا همچنین تصویری از ترکیب کاربران این پلتفرم ارائه میدهد. بر اساس اطلاعات حسابهای کاربری، ۳۸.۵ درصد کاربران زن و ۶۱.۵ درصد مرد بودهاند؛ البته این آمار لزوماً نشاندهنده سهم واقعی زنان و مردان از خرید نیست. در سال ۱۴۰۴ بیش از دو میلیون نفر نیز برای نخستینبار خرید خود را از دیجیکالا انجام دادهاند.
یکی از مهمترین رویدادهای فروش دیجیکالا در سال گذشته، بلکفرایدی بود. در این روز، ۱۶.۶ میلیون بازدید روزانه ثبت شد و ۱۵.۵ میلیون کالا به ارزش حدود ۱۵ هزار میلیارد تومان به فروش رسید. ارزش فروش این رویداد نسبت به سال ۱۴۰۳ حدود ۱۲۰ درصد افزایش داشت. همچنین ۴۱.۵ درصد از کل فروش سالانه دیجیکالا با استفاده از تخفیف انجام شده است.
در میان تخفیفهای ثبتشده، برخی کالاها با تخفیفهایی نزدیک به ۱۰۰ درصد عرضه شدند. یخچال الجی با تخفیف ۹۹.۵۹ درصد، آیفون ۱۷ پرو مکس با تخفیف ۹۹.۵۶ درصد، موتورسیکلت کبیر با تخفیف ۹۹.۴۷ درصد و پنج دستگاه پژو ۲۰۷ با تخفیف ۹۹ درصد از جمله این موارد بودند که هرکدام با قیمت یک میلیون تومان عرضه شدند.
🎯 برای اطلاع از جدیدترین تحولات برندها، همراه ما باشید
تلگرام | اینستاگرام | لینکدین
بخش دیگری از گزارش به خدمات اعتباری دیجیکالا اختصاص دارد. استفاده از خدمات خرید اعتباری دیجیپی ۲۲۱ درصد افزایش پیدا کرده و اعتبار سازمانی نیز ۱۴۱ درصد رشد داشته است. این خدمات در بیش از پنج هزار برند و فروشگاه فیزیکی در ۳۱ استان ارائه شدهاند.
هوش مصنوعی نیز در سال ۱۴۰۴ نقش پررنگتری در خدمات دیجیکالا پیدا کرده است. بیش از ۲.۵ میلیون گفتوگو با دستیار هوش مصنوعی این پلتفرم ثبت شده و حدود ۱.۱۷ میلیون کاربر منحصربهفرد از آن استفاده کردهاند. خلاصهسازی نظرات کاربران نیز ماهانه حدود یک میلیون بار مورد استفاده قرار گرفته و استفاده از جستوجوی تصویری حدود ۲۰ برابر افزایش داشته است. دستیار صوتی دیجیکالا برای کاربران نابینا و کمبینا نیز در یک ماه بیش از ۷۲۰ هزار بار استفاده شده است.
هوش مصنوعی در گزارش سال ۱۴۰۴ دیجیکالا دیگر صرفاً یک قابلیت جانبی نیست و در جستوجو، بررسی نظرات و دسترسی کاربران به محصولات نقش پررنگتری پیدا کرده است.
در بخش فروشندگان نیز متوسط فروش سالانه هر فروشنده از حدود ۸۳۱ میلیون تومان به ۱.۲ میلیارد تومان رسیده است. سهم برندهای ایرانی از فروش نیز از ۴۷ درصد به ۵۰ درصد افزایش پیدا کرده است. تعداد فروشندگان طرح «بومیمحلی» نیز به ۱۸ هزار و ۲۳۱ فروشنده رسید که رشد ۲۷ درصدی را نشان میدهد. در سیستان و بلوچستان نیز تعداد فروشندگان این بخش ۸۳۸ درصد افزایش داشته است.
در بخش کسبوکار سازمانی دیجیکالا، ارزش معاملات ۶۶ درصد، تعداد سفارشها ۳۲ درصد و تعداد خردهفروشان فعال ۱۴۵ درصد افزایش پیدا کرده است. تعداد سفارشهای این کانال نیز ۳۴۹ درصد رشد داشته است.
دیجیکالا در سال ۱۴۰۴ همزمان توسعه فعالیتهای خود در خارج از فضای صرفاً آنلاین را دنبال کرد. این مجموعه با راهاندازی نخستین فروشگاههای فیزیکی خود در تهران، فعالیت در این بخش را آغاز کرد. این فروشگاهها بیش از هشت هزار محصول در ۱۱۳ گروه کالایی عرضه میکنند. بخش سوپرمارکت فوری نیز با رشد ۸۰ درصدی تعداد مشتریان، فعالیت خود را به ۲۲ استان گسترش داده است.
در بخش محتوایی نیز فیدیبو آرت وارد حوزه کنسرت و تئاتر شد و در جریان قطعی اینترنت در روزهای ۱۸ تا ۲۱ آذر، میزان استفاده از کتابهای صوتی و الکترونیکی حدود ۵۰ درصد افزایش پیدا کرد. دیجیفای نیز ۴۲ هزار فروشگاه اینترنتی را به این مجموعه اضافه کرده است.
در حوزه مسئولیت اجتماعی، بیش از ۵۳ هزار نیکوکار در طرحهای دیجیکالا مشارکت داشتهاند و بیش از ۴۳۴ هزار کالا به ارزش حدود ۲۲ میلیارد تومان اهدا شده است. دیجیکالا نیز حدود ۹ میلیارد تومان هزینه ارسال این کمکها را برعهده گرفته است.
گزارش سال ۱۴۰۴ دیجیکالا در مجموع نشان میدهد این پلتفرم در سالی همراه با تورم، جنگ و اختلالات اینترنتی نهتنها با تغییرات قابلتوجه در رفتار خرید کاربران مواجه شده، بلکه همزمان مسیر توسعه خدمات اعتباری، هوش مصنوعی، فروشندگان، فعالیتهای سازمانی و حضور فیزیکی خود را نیز دنبال کرده است.
منبع: توسعه برند
